Tengricilik Nedir

Tengricilik Nedir?

Tengricilik, Orta Asya bozkırlarında yaşayan eski Türk, Moğol ve bazı Altay topluluklarının inanç sistemi olarak bilinen kadim bir inanç geleneğidir. Bu inanç sisteminin merkezinde “Gök Tanrı” anlamına gelen Tengri bulunur. Tengri, evrenin düzenini sağlayan yüce güç olarak kabul edilir. Doğa, gökyüzü, rüzgâr, dağlar ve nehirler kutsal sayılır; insanın doğayla uyum içinde yaşaması gerektiğine inanılır.

Tengriciliğin Temel İnançları

Gök Tanrı İnancı

Tengricilikte en yüce varlık Tengri’dir. Tengri görünmezdir fakat her yerde olduğuna inanılır. İnsanların kaderini belirlediği ve hükümdarlara kut (yönetme yetkisi) verdiği düşünülürdü.

Doğa ve Ruhlar

Doğadaki birçok unsurun bir ruha sahip olduğuna inanılırdı. Dağlar, ağaçlar, nehirler ve ateş kutsal kabul edilirdi. Bu nedenle doğaya zarar vermek kötü bir davranış sayılırdı.

Atalar Kültü

Ölen ataların ruhlarının aileyi korumaya devam ettiğine inanılırdı. Bu yüzden atalara saygı göstermek önemliydi.

Şamanlar (Kamlar)

Tengricilikte dinî ritüelleri yöneten kişilere “kam” ya da şaman denirdi. Şamanlar, ruhlarla iletişim kurduklarına inanılan kişilerdi. Davul eşliğinde yapılan ayinlerle hastaları iyileştirmeye veya kötü ruhları uzaklaştırmaya çalışırlardı.

Tengricilikte Evren Anlayışı

Tengrici inanışta evren genellikle üç bölümden oluşur:

• []Gökyüzü (üst dünya)
  []Yeryüzü (orta dünya)
• Yeraltı dünyası

Bu katmanlar arasında ruhsal bir denge olduğuna inanılırdı.

Türk Tarihinde Tengricilik

Göktürk Kağanlığı ve Hunlar gibi birçok eski Türk topluluğunun Tengrici inançlara sahip olduğu düşünülmektedir. Orhun Yazıtları’nda da Tengri adına rastlanır. Türk hakanlarının başarılarını Tengri’nin verdiği kut sayesinde kazandıkları ifade edilmiştir.

Tengriciliğin Günümüzdeki Etkisi

Bugün Tengricilik organize bir din olarak yaygın olmasa da Türk kültüründe bazı izleri devam etmektedir. Doğaya saygı, atalara önem verme ve gökyüzünü kutsal görme gibi düşünceler bazı geleneklerde hâlâ hissedilebilir. Ayrıca günümüzde bazı topluluklar ve bireyler Tengriciliği yeniden canlandırmaya çalışmaktadır.

Sonuç

Tengricilik, doğa ile uyumu merkeze alan, gökyüzünü kutsal kabul eden ve insanın evrenle bağlantısını vurgulayan eski bir inanç sistemidir. Türk tarihini ve kültürünü anlamak açısından önemli bir yere sahiptir.