|
02 Nisan 2026, 04:18
|
#1
|
|
|
Travma Hastalarına Yaklaşım
Travma Hastalarına Yaklaşım
Travma; trafik kazası, düşme, iş kazası, darp, yanık, kesici-delici yaralanmalar veya benzeri olaylar sonucunda vücudun fiziksel olarak zarar görmesidir.
Travma hastalarında ilk amaç, yaralanmanın ayrıntılarını hemen tedavi etmekten önce hayatı tehdit eden durumları hızlı şekilde fark etmek ve kontrol altına almaktır.
İlk Olarak Ortam Güvenliği Sağlanmalıdır
Yaralıya müdahale etmeden önce olay yerinin güvenli olduğundan emin olunmalıdır.
Yangın, elektrik, trafik, gaz kaçağı, göçük veya devam eden başka bir tehlike varsa kurtarıcı kendisini riske atmamalıdır.
Gerekirse olay yerine 112 Acil Çağrı Merkezi ve diğer ilgili ekipler çağrılmalıdır.
Travma Hastasının İlk Değerlendirmesi
Travma hastasında ilk değerlendirme sistematik olarak yapılmalıdır. Hayati tehlike oluşturabilecek sorunlar öncelikli olarak ele alınır.
A – Havayolu ve boyun omurgasının korunması
Hastanın havayolunun açık olup olmadığı kontrol edilir.
Travma hastasında özellikle baş ve boyun bölgesini etkileyen olaylarda boyun omurga yaralanması ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.
Gereksiz yere baÅŸ ve boyun hareket ettirilmemelidir.
B – Solunum
Hastanın normal nefes alıp almadığı değerlendirilir.
Göğüs hareketleri, solunum güçlüğü ve ciddi göğüs yaralanması belirtileri gözlenir.
Normal nefes almayan ve bilinci olmayan kişide temel yaşam desteği uygulanmalıdır.
C – Dolaşım ve ciddi kanama kontrolü
Öncelikle yaşamı tehdit eden ciddi dış kanamalar kontrol edilmelidir.
Uygun durumlarda kanayan bölgeye doğrudan bası uygulanır.
Hastanın bilinci, cilt görünümü ve genel durumu dolaşım açısından değerlendirilir.
D – Bilinç durumu
Hastanın bilinci değerlendirilir.
Basit sorulara verdiği yanıtlar ve çevreye tepkisi gözlemlenir. Bilinçte meydana gelen değişiklikler ciddi kafa travmasının belirtisi olabilir.
E – Vücudun genel değerlendirilmesi
Hastanın görülebilen yaralanmaları değerlendirilir. Ancak bunu yaparken hastanın ısı kaybını önlemek ve gereksiz hareket ettirmemek önemlidir.
Travma Hastası Gereksiz Yere Hareket Ettirilmemelidir
Travma sonrasında omurga yaralanması ihtimali varsa hasta gereksiz yere oturtulmamalı, ayağa kaldırılmamalı veya yürütülmemelidir.
Özellikle yüksekten düşme, trafik kazası, baş-boyun travması ve ciddi darbe durumlarında omurga yaralanması olabileceği varsayılmalıdır.
Hastanın taşınması gerekiyorsa bu işlem mümkün olduğunca eğitimli kişiler ve uygun ekipman kullanılarak yapılmalıdır.
Travmada Åžok Belirtilerine Dikkat Edilmelidir
Ciddi kan kaybı veya diğer ağır yaralanmalar şoka neden olabilir.
Şokta görülebilecek belirtiler arasında:
- Soluk, soÄŸuk ve nemli cilt
- Hızlı ve zayıf nabız
- Hızlı solunum
- Halsizlik ve baş dönmesi
- Bilinç bulanıklığı
- İleri durumlarda bilinç kaybı
bulunabilir.
Şok şüphesi bulunan kişi yalnız bırakılmamalı ve 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Travma Hastasında Yapılmaması Gerekenler
- Yaralı gereksiz yere hareket ettirilmemelidir.
- Omurga yaralanması şüphesinde boyun zorla çevrilmemelidir.
- Saplanmış bir cisim yaradan çıkarılmaya çalışılmamalıdır.
- Ciddi kanama kontrolü için yaraya rastgele maddeler uygulanmamalıdır.
- Bilinci kapalı veya ciddi şekilde yaralanmış kişiye yiyecek ve içecek verilmemelidir.
- Yaralı yalnız bırakılmamalıdır.
Ne Zaman 112 Aranmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:
- Bilinç kaybı veya bilinç değişikliği varsa
- Normal solunum yoksa veya ciddi solunum güçlüğü varsa
- Åžiddetli veya kontrol edilemeyen kanama varsa
- Ciddi kafa, boyun veya omurga yaralanması şüphesi varsa
- Göğüs veya karın bölgesinde ciddi yaralanma varsa
- Yüksekten düşme veya ciddi trafik kazası yaşanmışsa
- Şok belirtileri görülüyorsa
- Bir uzuvda ciddi ÅŸekil bozukluÄŸu veya kopma varsa
Travma hastasına yaklaşımda temel prensip:
Önce olay yeri güvenliÄŸi → Hayati tehlikeleri deÄŸerlendir → Ciddi kanamayı kontrol et → Havayolu ve solunumu deÄŸerlendir → Hastayı gereksiz hareket ettirme → 112'yi ara.
Travma hastalarında dışarıdan görünen yara, asıl hayati tehlikenin kendisi olmayabilir. Bu nedenle hastanın sistematik ve hızlı şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşır.
Önemli: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Gerçek bir travma durumunda mümkün olan en kısa sürede 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve sağlık ekiplerinin yönlendirmeleri takip edilmelidir.
Son düzenleyen: Revna; 02 Eylül 2026, 09:29.
|
|
|
|
