İspanya’da Keşfedilen Yeni Dinozor Türü, 70 Milyon Yıllık Evrimsel Boşluğu Doldurabilir

**KoJiRo** · 28 Şubat 2026, 08:17

İspanya’da bulunan dinozor fosilleri yeni bir türe ait çıktı. Keşfin otçul dinozorların evriminde 70 milyon yıllık bir boşluğu doldurabileceği belirtiliyor.

Paleontologlar, İspanya’da bulunan küçük kemik parçalarının yeni ve çok küçük bir dinozor türüne ait olduğunu belirledi.

En az beş farklı örnek üzerinden tanımlanan Foskeia pelendonum adlı bu otçul dinozorun, boyutunun küçük olmasına rağmen daha büyük akrabalarının evrimini anlamada önemli bir “eksik halka” olabileceği belirtiliyor.

Kalıntılar, 1998’de İspanya’daki Castrillo de la Reina Formasyonu’nda gün yüzüne çıkarıldı. İlk incelemelerde kemiklerin kuş kalçalı (ornithischian) dinozorlara ait olduğu anlaşılsa da, bunların küçük bir türün yetişkin bireyleri mi yoksa daha büyük bir türün yavruları mı olduğu netleşmemişti.

Papers in Palaeontology dergisinde yayımlanan yeni çalışmada, örnek sayısının artması ve kemiklerin mikro-bilgisayarlı tomografi (mikro-CT) ile ayrıntılı biçimde incelenmesiyle en az bir bireyin cinsel olgunluğa ulaşmış bir yetişkin olduğu sonucuna varıldı.

Çalışmayı yöneten ekipten Paul-Emile Dieudonné, bu bulguların kemiklerin küçük yapılı, ayrı bir türe ait olduğunu desteklediğini aktardı.

Yeni Dinozor Türü Foskeia pelendonum, Evrimdeki 70 Milyon Yıllık Bir Boşluğu Kapatabilir

Araştırmacılar yeni türe Foskeia pelendonum adını verdi. İsim, Kuzey İspanya’da Roma öncesi dönemde yaşamış Kelt topluluğu Pelendones’e gönderme yapıyor. Çalışmada, türün özellikle diş, çene ve arka bacak yapısında kendine özgü özellikler taşıdığı belirtildi.

Yeni türün bilim dünyasında dikkat çekmesinin temel nedeni, daha büyük bazı akrabalarıyla olan olası ilişkisi.

2016’da aynı fosillerin bir bölümü incelenmiş, ancak tür adı verilmeden, bunların Avustralya’daki Muttaburrasaurus ile akraba olabileceği öne sürülmüştü. Muttaburrasaurus’un yaklaşık 8 metreye kadar büyüyebildiği düşünülürken, Foskeia pelendonum’un “bulunmuş en küçük ornithopodlardan biri” olduğu kaydedildi.

Marcos Becerra, küçük boyutun “evrimsel basitlik” anlamına gelmediğini, bu türün kafatası ve anatomisinin alışılmadık derecede farklı özellikler taşıdığını belirtti. Çalışmaya katkı veren Tábata Zanesco Ferreira, Foskeia’nın 70 milyon yıllık bir evrim boşluğunu doldurmaya yardımcı olabileceğini; Penélope Cruzado-Caballero ise anatomideki sıra dışı ayrıntıların evrimsel akrabalık şemalarını yeniden düşünmeye zorlayabileceğini ifade etti.

Dört Ayaktan İki Ayağa Geçiş Süreci

Araştırmacılar, türün gençken dört ayak üzerinde yürüyüp, yaşamının daha geç dönemlerinde iki ayaklılığa geçtiğini değerlendiriyor.

Koen Stein ayrıca türün metabolizmasının küçük memeliler veya kuşlara yaklaşan bir düzen gösterebileceğini söylüyor. Bu yorum, küçük bedenli bir otçulun tehlikeli yırtıcıların bulunduğu bir çevrede hızlı kaçış ve çeviklik gibi avantajlara dayanmış olabileceği düşüncesiyle birlikte ele alınıyor.

Sınıflandırma Tartışması Sürüyor

Çalışma, Foskeia pelendonum’un Avrupa merkezli Rhabdodontomorpha grubunda konumlanabileceğini savunuyor ve bu grubun erken evrimini anlamaya katkı sağlayabileceğini öne sürüyor.

Öte yandan makalede, türün “bitkiyle beslenen dinozorlar”ı bir araya getirmeyi amaçlayan Phytodinosauria başlığı altında da değerlendirilebileceği belirtiliyor. Ancak bu tür üst gruplandırmaların geçerliliği konusunda paleontoloji dünyasında farklı görüşler bulunuyor.

Kaynak: [Only registered and activated users can see links. ]

Benzer Konular:

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)