Dişlerimizdeki Şifa Kaynağı

Dişlerimizdeki Şifa Kaynağı: Kök Hücre

Dişler, çene kemiklerinin ağız boşluğuna bakan yüzlerinde dizili; çiğneme, koparma ve konuşma fonksiyonlarında vazifeli yapılardır. Normal şartlarda bir çocuğun belirli bir yaşta ağzında bulunması gereken diş sayısı, [Çocuğun yaşı (ay olarak) ? 6] formülüyle hesaplanabilir. Buna göre, 18 aylık bir çocukta; 18 ? 6 = 12 diş olması beklenir. Daimî dişler, 6 yaşında sürmeye başlar ve ilk süren daimî diş, azı dişidir. 12?13 yaşlarındaki bir çocukta daimî dişlerin 28'i sürmüştür. Geri kalan 4 azı dişi 20 yaş dişi olarak bilinen ve sürme zamanı kesin olarak belirlenemeyen dişlerdir. Dişlerin sürme ve ağız ortamında yerini almaları ile alâkalı mekanizmalar tam olarak izah edilememişse de, bu mevzuda birtakım teoriler mevcuttur. Bu teorilerin her birinde, ayrı araştırma konusu olabilecek, marifete kapı açacak mükemmel hâdiseler vardır.

İnsan vücudunda en sert dokularla çevrilmiş ve bu dokuların içinde adeta sıkı koruma altına alınmış bir bağ dokusu vardır. Muhteviyatında kan damarları, birçok hücre tipi ve sinir lifleri bulunan dişözüne diş pulpası adı verilir (Resim-1). Hem kökte hem de kronda devam eden ve mükemmel bir izolasyona sahip bu muazzam yapı, vücutta en iyi korunan yerlerden biridir. Doğumdan sonra farklılaşmayan diş pulpası, uyarıları iletme, kendini koruma ve dişin hayatiyetini devam ettirme gibi mühim vazifelerle donatılmıştır. Diş pulpası, duyu özelliğiyle dişleri çürükten, sıcaktan veya soğuktan korumada uyarı vazifesi görür; ayrıca savunma hücreleriyle canlı dokunun çürük veya kırılma sonucu mikroorganizmalarla temasında onu mükemmel bir şekilde müdafaa eder. Ayrıca yine pulpa dokusu, damarlar yoluyla beslenerek dişin canlı kalmasını, bunun neticesi olarak da dişin kuru bir ağaç gibi kırılmamasını yani dayanıklılığını sağlar. Bu kadar muazzam özelliği içinde barındıran bu doku, son yıllarda başka bir hususiyetiyle daha gündeme gelmiştir. Bu muazzam yapının, çeşitli hücre tiplerine farklılaşabilecek mu'cizevî kök hücreler için eşsiz bir kaynak olduğu tespit edilmiştir. Bu kök hücreleri, tedavisi henüz bilinmeyen bazı hastalıklar için ümit vaat etmektedir. Yıllardır insan vücudunun en iyi korunan ve en izole alanı olarak değerlendirilen diş pulpasının, bu tamir askerleri için kışla mahiyetinde bir alan olduğu muhakkaktır.