Sıfır Noktasındaki Kadın - Neval El Seddavi

Firdevs: Zekâsı ve gözlem gücü yüksek; çocukluktan itibaren maruz kaldığı şiddet ve tahakküm yüzünden hayata karşı keskin bir “gerçekçilik” geliştirmiş. Saygı/özgürlük arayışı çok güçlü; pazarlık etmeyi, boyun eğmemeyi öğreniyor ve finalde affedilmek için “yalvarmayı” reddedecek kadar kararlı ve korkusuz bir çizgiye geliyor.
Anlatıcı psikiyatrist: Hapishanede mahkumlar üzerine araştırma yapan, başlangıçta uzman konumunda görünse de Firdevs’in anlatısıyla kendi korkuları ve toplumsal düzenin gerçekliğiyle yüzleşen bir tanıktır.
Şeyh Mahmud: Firdevs’in zorla evlendirildiği, yaşça çok büyük, kontrolcü, aşağılayıcı ve fiziksel şiddet uygulayan bir eştir. Romanda evlilik kurumunun mülkiyet/itaat yüzünü temsil eder.
Bayumi: Başta yardım eder gibi yaklaşan, sonra hızla şiddet uygulayan, Firdevs’i eve kapatan ve arkadaşlarının da istismarına açan bir erkek figürüdür. Güvenli görünen sığınağın tuzağa dönüşmesini simgeliyor.
Şerife: Firdevs’i seks işçiliği dünyasına tanıtan, bu dünyanın kurallarını bilen, güç ve bağımsızlık vaadini aynı anda taşıyan, ama ilişkilerde çıkar ve denetim riskini de barındıran bir rehber figürdür.
İbrahim: Firdevs’in saygın bir hayat umudunu bağladığı, duygusal yakınlık kurduğu çalışma arkadaşıdır; ancak kariyer/çıkar için başkasına yönelmesiyle Firdevs’e “aşkın bile eşitsiz güç ilişkilerine yenilebileceğini” gösteren bir karakterdir.
Marzuk: Siyaset/polis bağlantıları olan, tehdit ve şiddetle Firdevs’i denetlemeye çalışan kişidir. Romanda sistemin zorla sahiplenme biçimini en çıplak temsil eden figür ve cinayete giden düğümün ana tetikleyicisi.
Miss İkbal: Yatılı okul döneminde Firdevs’in hayranlık – aşk duyduğu öğretmendir. Firdevs’in ilk kez başka bir ihtimal ve duygusal yakınlık hayal edebildiği ama tam karşılık bulamadığı bir figürdür.
Di’aa: Firdevs’e saygınlık üzerinden bıçak gibi bir cümle kurarak onun hayatını yeniden yönlendiren (seks işçiliğinden ayrılma kararını tetikleyen) karakterdir ve toplumsal yargının içselleştirilmesini görünür kılar.

İdamı bekleyen Firdevs adlı bir mahkumun hapishanede bir kadın doktora/araştırmacıya hayat hikayesini anlatması üzerine kurulu, çocukluktan yetişkinliğe uzanan süreçte şiddet, yoksulluk ve patriyarkal tahakküm içinde şekillenen bir yaşamı gözler önüne seren bir romandır. Firdevs’in anlatısı, kadın bedeninin ve emeğinin farklı kurumlar içinde (aile, evlilik, iş, sokak, devlet) nasıl denetlendiğini gösterirken, onun “sıfır noktası” dediği korkusuz eşiğe ulaşmasını merkeze alır.






Alıntı: Kitapdiyarı